
Değerli Haymana Gazetesi okurları hepinize iyi haftalar diliyorum. Sizlere bu haftaki yazımda “Mirasçı Atama” konusunu anlatacağım. Bununla ilgili tüm detayları bu yazımda bulabileceksiniz.
Yasal mirasçılar kanunda sayılmıştır. Mirasbırakan, sağlığında ölüme bağlı tasarruf veya vasiyetname yapmamışsa; miras paylaşımı yasal mirasçılar arsında ve payları oranında yapılır. Mirasbırakan, sağlığında yapacağı miras sözleşmesi veya vasiyetname ile yasal mirasçısı olmayan kişi veya kişileri mirasçı yapabilir.Mirasçı atama, miras sözleşmesi veya vasiyetname ile yapılabilir. Mirasbırakan birden fazla mirasçı atayabilir. Mirasçı atama şarta bağlı da yapılabilir. Bir kişinin belli bir edimi yerine getirmesi karşılığında mirasçılık sıfatını kazanacağı şeklindeki bir düzenleme, şarta bağlı mirasçı atama olur. Art mirasçı veya yedek mirasçı atama da şarta bağlı tasarrufun özel birer halidir.
Medeni Kanunda yasal mirasçılar, saklı pay sahibi mirasçılar ve bunların miras payları düzenlenmiştir. Yasal mirasçılar; ölenin sağ kalan eşi, alt soyu ve üst soyudur. Anne ve baba mirabırakandan önce ölmüşse, ölenin kardeşleri de yasal mirasçı olur. Kişi ölüme bağlı tasarrufu ile kendi malvarlığı üzerinde serbestçe işlem yapma yetkisine sahiptir. Mirasbırakanın, böyle bir tasarrufla belirlediği mirasçılara atanmış mirasçı denir. Atanmış mirasçı, yasal mirasçılarla aynı haklara sahip olur.
Ölüme bağlı tasarrufların bazı kanuni sınırları mevcuttur. Kanun, bazı mirasçılar için dokunulmaz bir miras payı öngörmüştür. Buna saklı pay denir. Ölenin saklı pay sahibi mirasçıları; sağ kalan eş, altsoy ve üstsoydur. Kardeşlerin saklı payı bulunmaz. Saklı pay sahibi mirasçıların bu hakları ihlal edilirse, vasiyetname kendiliğinden geçersiz hale gelmez. Hak sahibi mirasçılar, itiraz etmedikçe, vasiyetname geçerlidir. Vasiyetnameye itirazın da süresi içerisinde yapılması gerekir. Aksi halde, mirasçıların itiraz hakkı da ortadan kalkar.Vasiyetnamenin iptal şartları kanunda düzenlenmiştir. Saklı payların ihlal edilmesi, vasiyetnamenin iptaline neden olmaz. Ancak hak sahibi mirasçılar tenkis talebinde bulunabilir. Bu durumda, vasiyetname, hak sahibi mirasçıların saklı paylarının ihlali oranında uygulanamaz hale gelir.
Atanmış mirasçı, mirasbırakandan önce ölmüşse, mirasçılık hakkı halefiyet yolu ile kendi mirasçılarına geçmez. Bu durumda, vasiyetname ile mirasçı atama kendiliğinden hükümsüz kalır. Mirasçı atama, ivazlı miras sözleşmesi ile yapılmışsa, atanmış mirasçının halefleri, edimin iadesini isteyebilir.Vasiyetname ile atanmış mirasçı, diğer yasal mirasçılar gibi mirası ret hakkına da sahiptir. Miras sözleşmesi ile atanan mirasçının ise mirası reddemeyeceği kabul edilmektedir. Mirası reddetmeyen atanmış mirasçı, tereke borçlarından sorumlu olur.