KISITLILIK KARARI

Değerli Haymana Gazetesi okurları hepinize iyi haftalar diliyorum. Sizlere bu haftaki yazımda  “Kısıtlılık Kararı “ konusunu anlatacağım. Bununla ilgili tüm detayları bu yazımda bulabileceksiniz. Bu yazımızda sizlerle öncelikle kısıtlılığın, kısıtlılık kararının ne olduğundan, kısıtlılık kararının ne şekilde alınabileceğinden bahsedeceğim, daha sonrasında ise alınan kısıtlılık kararının hukuki olarak hangi yollar izlenerek kaldırılabileceğine değineceğim.
Kısıtlılık kararını açıklamadan önce hukuken kısıtlılığın ne olduğunu açıklamak yerinde olacaktır. Kısıtlılık hukuken kişinin fiil ehliyetinin mahkeme kararıyla sınırlanması durumudur. Kısıtlılık kararı ise belirli nedenlerin varlığı durumunda mahkeme tarafından kişinin fiil ehliyetinin kısıtlanmasına yönelik alınan karar türüdür. Kısıtlılığa ve kısıtlılık kararına yönelik Türk Medeni Kanunu’nun ilgili hükümlerinin amacı ve gerekçesi ise kısıtlanan kişilerin kendi öz menfaatlerinin korunmasıdır. Bir nevi kişinin kendinden korunması gerekliliği kısıtlılık kurumunun ortaya çıkmasını sağlamıştır.
Kısıtlılık kararının talep edilebilmesi için belirli bazı durumların mevcut olması gerekmektedir. Kanun koyucu kısıtlama üst başlıklı TMK m.405 ve devamında bu durumları belirtmiştir. Bunlar: akıl hastalığı veya akıl zayıflığı, savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim, özgürlüğü bağlayıcı ceza ve kişinin kendi isteği üzerine kısıtlılık durumudur.
Akıl Hastalığı veya Akıl Zayıflığı Nedeniyle Kısıtlılık Kararı : Kişi eğer bir akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kendi işlerini göremeyecek, hayatını normal bir insan gibi idame ettiremeyecek durumda ise ve menfaatlerinin korunması, bakımının karşılanması gibi hususlarda sürekli olarak birilerinin yardımına ihtiyaç duyuyorsa TMK m.405 uyarınca kendileri hakkında kısıtlılık kararı alınır. Savurganlık, Alkol veya Uyuşturucu Madde Bağımlılığı, Kötü Yaşama Tarzı, Kötü Yönetim Nedeniyle Kısıtlılık Kararı : TMK m.406 uyarınca bir kimse savurgan bir hayat sürüyorsa, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı mevcutsa, kötü bir yaşama tarzına sahipse veya ekonomik durumunu kötü yönetiyorsa yine o kişi hakkında kısıtlılık kararı alınabilir. Özgürlüğü Bağlayıcı Ceza Nedeniyle Kısıtlılık Kararı : TMK’da düzenlenen bir diğer kısıtlılık nedeni ise kişinin 1 yıl veya daha üzeri özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkum olması durumudur. Kişinin Kendi İsteği İle Kısıtlanması Kararı: TMK’da düzenlenen son kısıtlılık nedeni ise TMK m.408 uyarınca kişinin kendi isteği ile kısıtlanmasıdır. Yaşlılık, engellilik, deneyimsizlik veya ağır hastalık durumları nedeniyle kendi işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispat eden her ergin kısıtlanmasını isteme hakkına sahiptir.
Yukarıda belirtildiği üzere özgürlüğü bağlayıcı ceza nedeniyle kısıtlılık kararı verilmesi durumu, kişiye verilen özgürlüğü bağlayıcı cezayı yerine getirmekle yükümlü makam tarafından yetkili vesayet makamına bildirilmek suretiyle ortaya çıkmaktadır. Bunun dışındaki savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetimi veya isteği nedenleri ile kısıtlanmak istenen kişilerin kısıtlanması ancak TMK m.409 uyarınca kendilerinin de dinlenilmesi şartıyla görevli ve yetkili mahkemede açılacak vesayet davası ile mümkün olabilir. Kısıtlılık kararının kaldırılabilmesi için ilk etapta kısıtlılık kararı verilmesine neden olan olgunun ortadan kalkmış olması aranmaktadır. Bu nedenle kısıtlılık kararının nasıl kaldırılabileceği hususuna bakmadan evvel kısıtlılık kararının neden verildiğinin tespit edilmesi gerekmektedir.