GÜVENİ KÖTÜYE KULLANMA SUÇU

Değerli Haymana Gazetesi okurları hepinize iyi haftalar diliyorum. Bu haftaki köşe yazımızın konusu Türk Ceza Kanunu’nun Mal Varlığına Karşı Suçlar bölümünde 155. maddesinde yer  alan “Güveni Kötüye Kullanma Suçu” ile ilgili sizlere bilgileri anlatmış olacağım.
Güveni kötüye kullanma suçu, kendisine ait olmayan malın zilyet tarafından kendisine teslim edilmesi ve teslim edilen malı kendisi veya başkası yararına zilyet amacında kullanıldığı vakit vücut bulmaktadır. Bu suç ile korunmak istenen hukuki değer, mülkiyet hakkıdır. Yalnızca mal varlığına ilişkin hak değil, aynı zamanda kişinin birisine duymuş olduğu güven de suçun konusunu oluşturmaktadır. Mal sahibi olan kişi, malını kendi hür iradesi ile bir kişiye emanet etmekte ya da ödünç vermekte, kısacası malını özgür iradesiyle faile vermektedir. Mal sahibi, faile geçici olarak malını teslim etmekte veya vermektedir. Fail, mal sahibinin kendisine olan güven ihlalini gerçekleştirdiği vakit güveni kötüye kullanma suçunu işlemiş olacaktır.
Güveni kötüye kullanma suçunun diğer bir çeşidi ise hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçudur. Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçu, güveni kötüye kullanma suçunun nitelikli hali olup daha ağır cezai yaptırımı bulunmaktadır. Güveni kötüye kullanma suçunun bu türü beyaz yaka suçu olarak da bilinmektedir. Bir şirket ya da firmada çalışan kişi, işverenin güvenini zedelemekte ve iş yeri içerisinde suç işlemektedir. Türk Ceza Kanunu’nun 155/2’de açıklandığı gibi meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinden doğan malların teslimi veya tevdi edilen eşya hakkında işlenmesi halinde hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçu işlenmiş olacaktır. Örneğin; bir firmada patronunun bankaya yatırması için verdiği parayı harcayan kişi hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçu işlemiş olacaktır.
Öncelikle suçun işlenebilmesi için mal sahibi tarafından mal, faile teslim ya da tevdi edilmelidir. Bu mal faile belirli şekilde kullanılmak üzere ya da zilyetliği kendisine devredilmiş olan mal olmalıdır. Kısacası, mağdur faile güven ilişkisine dayanarak malı teslim etmeli ve malın tüm hâkimiyetini faile devretmelidir. Güveni kötüye kullanma suçuna konu olan mal, taşınır veya taşınmaz mal olabilir. Suçun oluşması için malın niteliği olarak taşınır veya taşınmaz olması suça etki etmemektedir. Güveni kötüye kullanma suçu ancak mal kendisine tevdi edilen ya da teslim edilen kişi tarafından işlenebilmektedir. Suçun faili, malın sahibinin güvenini ve mülkiyet hakkını ihlal eden kişidir. Mağdur olan kişi ise mal sahibi olan ve güveni sarsılan kişidir. Suça konu olan mal, mal sahibinin elinden rızası dâhilinde faile verilmelidir. Fail, mağdur tarafından güven duygusu oluşturulan mal adına güven kırıcı harekette bulunarak suç işlemektedir.
Güveni kötüye kullanma suçunun temel hali şikâyete tabidir. Güveni kötüye kullanma suçunun temel hali nedeniyle yapılacak olan şikâyetler süreye tabidir. Fail ve fiilin öğrenilmesinden itibaren 6 aylık süre içerisinde şikâyet edilmelidir. Güveni kötüye kullanma suçunun nitelikli hali olan ve daha ağır ceza gerektiren hali ise şikâyete tabi değildir. Soruşturma savcılık tarafından resen yapılacaktır. Yargılama aşaması devam ederken mağdurun şikâyetini geri çekmesi kamu davasına bir etkisi olmayacaktır. Güveni kötüye kullanma suçuna görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Dava, suçun işlendiği yerde asliye ceza mahkemesinde görülecektir.