BİR BABA veya ANNE MİRASINI İSTEDİĞİ GİBİ DAĞITABİ

  Değerli Haymana Gazetesi okurları, bu haftaki köşe yazımızın konusu  “Miras Hukukumuzu” ilgilendiren bir konuyla ilgili sizlere bir takım hususları anlatmış olacağım. Miras bırakan olarak anne veya babamız mirası üzerinde istediği gibi tasarruf yapabilir mi sorusunu sizler için cevaplamaya çalışacağım.
  Bir baba veya anne, hayatta iken kazandığı mal ve mülkün mirasçılarına nasıl dağıtılacağına dair karar verebilir ve bu yönde tasarruf edebilir. Ancak, bu dağıtımın kanunen belli yasal sınırlamaları vardır. Bu nedenle, “Bir baba veya anne mirasını istediği gibi dağıtabilir mi?” sorusuna cevap vermeden önce, bu sınırlamalar nelerdir bakmak gerekir. Baba veya anne, mal varlığı üzerinde kanunun öngördüğü sınırlara uymak kaydıyla istediği tasarrufta bulunma hakkına sahiptir. Tasarruf edilebilir kısım, saklı paylı mirasçıların saklı pay oranları dışında kalan kısma denmektedir. Miras bırakan, saklı paylı mirasçıların saklı paylarını ihlal etmemek şartıyla istediğine malvarlığı bırakma hakkına sahiptir. Dolayısıyla baba sağlığında oğluna mal verebilir mi diye bakıldığında, saklı paylı mirasçıların saklı pay oranları ihlal edilmediği sürece bir baba istediği kişiye miras bırakabilir.
  Baba veya anne mirasını tek çocuğa bırakabilir mi diye bakıldığında, hukuka uygun irade beyanıyla gerçekleştirilen işlemlerin miras bırakan hayattayken geçersizliği ileri sürülemez. Ancak miras bırakanın ölümünden sonra diğer mirasçıların tenkis talebinde bulunması mümkündür. Dolayısıyla diğer mirasçılar, saklı paylarının ihlal edilmiş olması nedeniyle tenkis davası açma hakkına sahiptir. Saklı Paylı Mirasçılar kimlerdir ve dava açabilme yetkisine sahip olan kişiler kimlerdir sorusunun cevabı ise; Miras bırakanın alt soyu (çocuklarıdır), Miras bırakanın sağ kalan eşidir ve miras bırakanın anne - babası olarak kanun bu kişileri Saklı Paylı Mirasçılar olarak kabul etmiştir.
  Miras bırakan anne veya baba, mirasını istediği gibi dağıtabilir ancak yukarıda bahsedilen mirasçı sınıflarının haklarına saygı duymak zorundadır. Bu nedenle, birinci sınıf mirasçılarına belli bir oranda pay ayrılması gerekir. Eğer ki, kanunun belirlediği oranlara uymazsa, mirasçıları bu durumu mahkemeye taşıyabilir ve kanunun belirlediği oranlara göre miras payları belirlenebilir. Ayrıca baba veya anne, mirasını hayatta iken çocuklarına veya eşine bırakarak diğer mirasçılarına hiçbir şey bırakmamazlık yapamaz. Kanun, baba tarafından yapılan bu tür dağıtımlara sınırlama getiriyor. Buna göre, bir baba hayatta iken çocuklarına veya eşine mal varlığının tamamını bırakarak diğer mirasçılarına hiçbir şey bırakamaz. Bu durumda, diğer mirasçılar mahkemeye başvurarak haklarını arayabilirler.
  Sonuç olarak, bir baba mirasını istediği gibi dağıtabilir ancak kanunun belirlediği oranlara uygun olarak yapması gerekir. Eğer kanunun belirlediği oranlara uymazsa, mirasçıları mahkemeye başvurarak haklarını arayabilirler. Kanunun belirlemiş olduğu saklı paylı mirasçıların, saklı pay miras oranları ise; çocuklar, mirasın en az yarısı kadar bir saklı paya sahiptirler. Anne veya babanın saklı pay oranları ise, toplam mirasın dörtte biridir. Sağ kalan eş altsoy ile mirasçı olmuşsa yasal miras payının tamamı saklı payıdır. Sağ kalan eş anne ve baba ile mirasçı olmuşsa yasal miras payının tamamı saklı payıdır. Sağ kalan eş tek başına veya büyük anne ve büyük babalar ile mirasçı olmuşsa yasal miras payının 3/4’ü saklı payıdır. Ve saklı payı zedelenen mirasçıların açabilecekleri davaları da sayacak olursak eğer; Tenkis Davası, Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma) Davası, Ölüme Bağlı Tasarrufun İptali Davası olarak birden fazla şekilde olaya, duruma göre davalar açılabilmektedir.