İHTİYAÇ NEDENİYLE TAHLİYE DAVASI

  Değerli Haymana Gazetesi okurları, bu haftaki köşe yazımızın konusu bu aralar çok sık rastladığımız, şahit olduğumuz, duyduğumuz bir konu olan kiraya veren – kiracı arasında uyuşmazlık konusu olan durumlardan biri olan, kiraya veren tarafından, ihtiyacının olması sebebiyle kiracının söz konusu taşınmazdan tahliyesinin istenmesidir.  İşte bu noktada uyuşmazlık olması halinde taraflar mahkeme yoluna başvurmaktadırlar. Söz konusu böyle bir durumda açılacak olan davaya İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davası denilmektedir.
  İhtiyaç nedeniyle tahliye davası, kiralayanın kendisi ve yakınlarının ihtiyacı nedeniyle kira sözleşmesini sona erdirme yollarından biridir. Dava, hem konut hem işyeri kiralanmalarına ilişkin olabilir. İhtiyaç nedeniyle tahliye davası kabul edildiği takdirde kiracının taşınmazdan icra yoluyla tahliyesi gerçekleşmektedir. Kanunlarımız işyeri ya da konut olarak kiralanan gayri menkullerin maliklerinin ya da kiraya verenlerin kendileri ya da Kanunda sayılan yakınlarının ihtiyaçları halinde sona erdirilmesine ve kiralayanların tahliyesine imkan tanımaktadır. Kanun bu durumu gereksinim nedeniyle kira sözleşmesinin sona ermesi olarak tanımlamaktadır.
  İhtiyaç nedeniyle tahliye davasında tahliyeye karar verilebilmesi için ihtiyacın gerçek, samimi ve zorunlu olduğunun kanıtlanması gerekir. Davanın açıldığı tarihte ihtiyaç sebebinin varlığı yeterli olmayıp, bu ihtiyacın yargılama sırasında da devam etmesi gerekir. İhtiyaç nedeniyle tahliye davası, uygulamada en çok tercih edilen kiracı tahliyesi yollarından biridir. Türk Borçlar Kanunu madde 350 ve 351’de ihtiyaç nedeniyle tahliye şartları yer almıştır. Bu şartları sayacak örnek verecek olursak;  Kiraya verenin kirada oturması, Kiraya vereninkiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa,Kiraya verenin oturmakta olduğu yerin konut ihtiyacını karşılamaya yetmemesi, Kiraya verenin yaşayış tarzının gerektirmesi, Kiraya veren ve eşinin ayrı yaşama talebinin kabul edilmesi halinde, Kiraya verenin çocuklarının öğrenim sebebi, Kiraya verenin memuriyet sebebi bu ve buna benzer sebepler sıralanabilmektedir. Kiralananı sonradan edinen kişi, onu kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut veya işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa, edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla, kira sözleşmesini altı ay sonra açacağı bir davayla sona erdirebilir. Kiralananı sonradan edinen kişi, dilerse gereksinim sebebiyle sözleşmeyi sona erdirme hakkını, sözleşme süresinin bitiminden başlayarak bir ay içinde açacağı dava yoluyla da kullanabilir.
  Belirli süreli bir kira sözleşmesi söz konusu ise sözleşmenin sona ermesinden itibaren bir ay içinde ihtiyaç nedeniyle tahliye davasının açılması gerekmektedir. Süresi belirli olmayan kira sözleşmelerinde ise kiraya ilişkin genel hükümlere göre fesih dönemine ve fesih bildirimi için öngörülen sürelere uyularak belirlenecek tarihten başlayarak bir ay içinde ihtiyaç nedeniyle tahliye davasının açılması gerekmektedir. Bu durumda, üç ay önceden bildirimde bulunulduktan sonra altı aylık kira döneminin sonundan itibaren bir ay içinde ihtiyaç nedeniyle tahliye davasının açılması gerekmektedir.Kiralananı sonradan edinen kişi yani yeni malik ise edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla, kira sözleşmesini altı ay sonra açacağı bir davayla sona erdirebilir. Yeni malik dilerse gereksinim sebebiyle sözleşmeyi sona erdirme hakkını, sözleşme süresinin bitiminden başlayarak bir ay içinde açacağı dava yoluyla da kullanabilir.İhtiyaç nedeniyle tahliye davalarında yetkili ve görevli mahkeme kiralananın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesidir.
 ( 1 Eylül 2023 tarihiyle dava açmadan önce kiraya veren- kiracı arasındaki uyuşmazlıklarda zorunlu arabulucuya başvuru şartı aranacaktır)