
Geçtiğimiz hafta ne yazık ki ülke genelinde benzeri görülmemiş bir zirai don meydana geldi. Benzerine çok az rastlanılan bu zirai don felaketi, bütün ülkede tarımsal üretim yapan bütün üreticilerimizi büyük bir hüsrana uğrattı. Ülke olarak dondan etkilenmeyen bölge veya ilimiz kalmadı. Ve her geçen gün meydana gelen zira donun çiftçiye olan ağır faturası daha da gün yüzüne çıkmaktadır.
Manisa’nın o çok severek tükettiğimiz çekirdeksiz sultani üzümü başta olmak üzere Karadeniz de fındık, Malatya’da kaysı, Adana’da narenciye, Aydın’da incir ege kıyılarında seralarda yetiştirilen yaş sebze ve daha birçok ürün bu felaketten etkilenmiş durumdadır. Üreticilerimizi büyük zarara uğratan bu don felaketinde tarım ve orman bakanlığının üreticilerin yanında olması gerekmektedir.
Tarsim sigortalı üreticilere zararlarını belli oranlarda karşılayacaktır. Ancak ülke genelinde Tarsim sigortası yaptıramayan çok sayıda üretici vardır. Eski Tarsim eksperi olduğumdan dolayı gerek ÇKS uyuşmazlığı gerekse primlerin çok fazla olması sebebiyle çok sayıda üreticimiz Tarsim sigortası yaptıramadığını biliyorum. Dolayısıyla devletin, bu zirai don felaketinden etkilenen bütün üreticilerimizin zararlarını karşılaması gerekmektedir.
Don felaketi bölgemizde de kendini büyük oranda hissettirdi. İlçemizde badem üretimi yapan üreticileriz bulunmaktadır. Tabi bademler çiçek açtığı için dondan büyük oranda etkilendi. Bademden yanı sıra, ticari anlamda ceviz bahçeleri de ilçemizde bulunmaktadır. Cevizler çiçek açmadığından dolayı etkilenme olmayacaktır.
Buğday ve arpa üretiminin büyük oranda yapıldığı ilçemizde, hububatlarda don felaketinden etkilenmiş durumdadır. Özellikle bölgesel olarak buğdaylar ve arpalar çok fazla etkilenmiştir. Ve bitki sıcaklık ve güneş gördükçe felaketin boyutu daha da gün yüzüne çıkacaktır. Bu durumda bizim üreticilerimize tavsiyemiz, bitkinin don stresini daha hızlı atlatması amacıyla mutlaka amino asit ve mikro element içerikli ürünlerin uygulanmasıdır. İlçemizde dondan büyük oranda etkilenen ürünler, dışarda bir destek verilmediği durumda bitki daha da kötüye gidecektir. Dolayısıyla üreticilerimizin emeklerinin heba olmaması adına mutlaka bitkiyi don stresinden çıkartacak holderle vitamin uygulaması yapılması gerekmektedir. İklim koşullarına karşı konulmaz ama bundan sonra bu felaketi en hasarsız şekilde atlatabilecek uygulamalar yapabiliriz.
Bunların dışında ilçemizde üretimi yapılan pancar ve soğanlarda dondan çok fazla etkilenmiştir. Erken ekilen ve toprak yüzeyine çıkan pancarlar büyük oranda dondan etkilenmiştir. Bu durumda pancar üreticilerimiz yeniden ekim yapacak durumdadır. Bunun dışında ilçemizde belli mahallelerde soğan üretimi de yapılmaktadır. Soğanlar büyük oranda topraktan çıkmıştı. Soğanlarda da bölgesel olarak don zararı büyük oranda görülmektedir. Tabi don felaketinin net zararını önümüzde ki günlerde göreceğiz. Ancak şuanda gözlemlediğim kadarıyla soğanlarda yüzde 20 kayıp olacaktır.
Faturası ağır olacak bu don felaketinden etkilenen bütün üreticilerimize geçmiş olsun diyorum.